Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn to drużyna, która w ciągu trzech dekad przeszła drogę od debiutanckiej porażki do ćwierćfinałów największych turniejów na świecie. Żółto-Niebiescy – bo tak brzmi oficjalny przydomek kadry – zapisali się w historii futbolu nie tylko dzięki legendarnym postaciom jak Andrij Szewczenko, ale także dzięki niezwykłej determinacji w walce o awanse do prestiżowych imprez. Od pierwszego meczu w 1992 roku do współczesności ukraińska reprezentacja udowodniła, że potrafi rywalizować z najlepszymi zespołami Europy i świata. Mimo trudnych początków i bolesnych porażek w barażach, kadra z Kijowa w końcu zaistniała na wielkich turniejach, a mundialowy ćwierćfinał w 2006 roku pozostaje do dziś najjaśniejszym punktem w jej historii.
Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej – skład na obecny sezon
Ukraińska kadra narodowa regularnie ewoluuje, a selekcjoner Sergij Rebrow konsekwentnie buduje zespół zdolny do rywalizacji z europejską czołówką. Pełną listę zawodników, którzy bronią barw Ukrainy w tym sezonie, znajdziesz w zestawieniu poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Trudne początki – droga do pierwszego wielkiego turnieju
Reprezentacja Ukrainy rozpoczęła występy międzynarodowe 29 kwietnia 1992 roku, od porażki 1:3 z Węgrami. Bramkę dla Ukrainy zdobył wtedy Ivan Hetsko. Po rozpadzie Związku Radzieckiego młoda drużyna musiała budować swoją tożsamość od podstaw, a wcześniej ukraińscy piłkarze grali w barwach reprezentacji Związku Radzieckiego, a to oni – zawodnicy Dynama Kijów, najbardziej utytułowanego klubu ZSRR – stanowili o jej sile w latach 80.
Pierwsze lata były pełne rozczarowań. Trzykrotnie „Zbirna”, mając w składzie najlepszego według France Football piłkarza świata Andrija Szewczenkę, przegrywała w barażach do międzynarodowych turniejów – z Chorwacją do Mundialu 1998, ze Słowenią do Euro 2000 i z Niemcami do Mundialu 2002. Te porażki były tym bardziej bolesne, że w zespole grała już wtedy żywa legenda ukraińskiego futbolu, która w klubach zdobywała najważniejsze trofea.
W eliminacjach do Euro 2004 nie przeszła kwalifikacji do finału, zajmując dopiero trzecie miejsce w grupie 6 po przyszłym mistrzu Europy 2004 Grecji i Hiszpanii. Frustracja narastała, ale przełom był już blisko.
Mundialowy przełom – Niemcy 2006
W 2005 roku reprezentacja prowadzona przez Ołeha Błochina zajęła pierwsze miejsce w grupie eliminacyjnej do Mundialu 2006 i po raz pierwszy w historii awansowała do finałów mistrzostw świata. Przełom nastąpił przed MŚ w 2006 r., ponieważ Ukraińcy triumfowali w eliminacyjnej grupie, wyprzedzając takie nacje jak: Turcja, Dania czy Grecja.
Na Mundialu w Niemczech Żółto-Niebiescy doszli do ćwierćfinału, co jest najlepszym rezultatem na dużym turnieju w historii kadry. Lepsi w tej fazie rywalizacji okazali się późniejsi mistrzowie – reprezentacja Włoch. Na mundialu w Niemczech strzelił 2 bramki. Ukraińcy dotarli do ćwierćfinału, gdzie ulegli Włochom, którzy sięgnęli po tytuł.
Żółto-Niebiescy do tej pory najwyżej w rankingu FIFA byli na miejscu jedenastym w lutym 2007 r. – kilka miesięcy po dojściu do ćwierćfinału mistrzostw świata
Jako trener kadry Ukrainy, Błochin – legendarny piłkarz i najlepszy strzelec w historii radzieckiego futbolu – zebrał grupę młodych i ambitnych zawodników oraz doświadczonych weteranów, tworząc silny zespół. To właśnie pod jego wodzą Ukraina osiągnęła swój największy sukces na Mistrzostwach Świata 2006. Występ na niemieckich boiskach był kamieniem milowym, który pokazał, że ukraińska piłka zasługuje na szacunek.
Wielkie turnieje – sukcesy i rozczarowania
Euro 2012 – gospodarze bez awansu
Ukraina zadebiutowała podczas Euro 2012, które organizowała wraz z Polską. Wówczas współgospodarze turnieju nie wyszli z grupy. Mimo że turniej był ogromnym sukcesem organizacyjnym i prestiżowym dla kraju, sportowo zakończył się rozczarowaniem. Podczas Euro 2012 także strzelił 2 bramki, ale Ukraina nie wyszła z grupy. Po turnieju ogłosił zakończenie kariery reprezentacyjnej – mowa tu o Andrijem Szewczence, dla którego był to pożegnalny występ w barwach narodowych.
Euro 2016 – barażowa droga do Francji
Zajęli w niej ostatecznie trzecie miejsce z dorobkiem 19 punktów w 10 meczach po sześciu zwycięstwach, jednym remisie i trzech porażkach. Zagrali więc kolejny raz w barażach tym razem z reprezentacją Słowenii. Po zwycięstwie 2:0 w pierwszym meczu we Lwowie, w rewanżowym spotkaniu rozegranym w Mariborze padł wynik 1:1 i ukraińscy piłkarze mogli świętować awans na Euro.
Na turnieju we Francji reprezentacja Ukrainy trafiła do grupy C razem z Polską, Niemcami i Irlandią Północną. Po trzech porażkach odpowiednio z: Niemcami i Irlandią Północną (po 0:2), oraz z Polską (0:1) z zerowym dorobkiem punktowym zajęli ostatnie miejsce i zakończyli udział w turnieju na fazie grupowej. Występ we Francji był jednym z najsłabszych w historii kadry.
Euro 2020 – powrót do ćwierćfinału
W 2021 roku Ukraińcy pod wodzą Andrija Szewczenki dotarli do ćwierćfinału Euro 2020, w którym jednak przegrali gładko z Anglią 0:4. To był drugi raz w historii, kiedy reprezentacja Ukrainy dotarła do ćwierćfinału wielkiego turnieju. Szewczenko, tym razem jako selekcjoner, poprowadził drużynę do najlepszego wyniku od czasów mundialu w Niemczech. Drużyna, prowadzona przez legendę ukraińskiej piłki, Andrija Szewczenkę, zaprezentowała widowiskowy futbol i udowodniła swoją wartość na kontynentalnej scenie.
Euro 2024 – walka mimo trudności
W marcowych barażach Ukraińcy najpierw pokonali 2:1 Bośnię i Hercegowinę, a w finałowym meczu ograli we Wrocławiu 2:1 Islandię. Awans na Euro 2024 był szczególnie ważny ze względu na trudną sytuację polityczną kraju. Od czerwca 2023 roku reprezentację Ukrainy prowadzi Sergij Rebrow, który w roli trenera prowadził między innymi drużyny Dynama Kijów i Ferencvarosu Budapeszt. Pod jego wodzą ukraińska drużyna w pierwszych dziesięciu oficjalnych spotkaniach doznała tylko jednej porażki. Wprowadzenie zespołu na Euro 2024 to niewątpliwie jego sukces.
Andrij Szewczenko – ikona ukraińskiego futbolu
Żadna opowieść o reprezentacji Ukrainy nie byłaby kompletna bez Andrija Szewczenki. 48 zdobytych goli czyni Szewczenkę najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Ukrainy. Zawodnik, który w trakcie swojej kariery grał dla Dynama Kijów, Milanu i Chelsea rozegrał 111 meczów w barwach narodowych, z czego w 58 był kapitanem, co jest drugim wynikiem pod tym względem.
W 1999 roku przeniósł się do AC Milan, gdzie kontynuował swoje sukcesy, zdobywając mistrzostwo Włoch, Ligę Mistrzów oraz Złotą Piłkę w 2004 roku. Andrij Szewczenko jest pierwszym ukraińskim piłkarzem, który wygrał najważniejsze klubowe rozgrywki – Ligę Mistrzów. W tym samym roku wygrał Superpuchar Europy, a rok później wręczono mu Złotą Piłkę.
W reprezentacji Szewczenko był nie tylko najskuteczniejszym strzelcem, ale także liderem i symbolem. Szewczenko wystąpił z Reprezentacją Ukrainy na Mistrzostwach Świata 2006 i mistrzostwach Europy 2012 organizowanych w Polsce i Ukrainie. Zawodnik, który w trakcie swojej kariery grał dla Dynama Kijów, Milanu i Chelsea rozegrał 111 meczów w barwach narodowych, z czego w 58 był kapitanem, co jest drugim wynikiem pod tym względem.
Laureat Złotej Piłki w 2004. Król strzelców Ligi Mistrzów w sezonach 1998/1999, 2000/2001 i 2005/2006 oraz zdobywca korony króla strzelców Serie A w sezonach: 1999/2000 i 2003/2004
Po zakończeniu kariery piłkarskiej Szewczenko nie odszedł od futbolu. 15 lipca 2016 stanął na czele reprezentacji Ukrainy, którą prowadził do 1 sierpnia 2021. Jako trener doprowadził zespół do ćwierćfinału Euro 2020, powtarzając sukces z 2006 roku, tym razem z perspektywy ławki trenerskiej.
Rekordziści i legendy kadry
| Zawodnik | Mecze | Bramki | Okres gry |
|---|---|---|---|
| Anatolij Tymoszczuk | 144 | 4 | 2000-2016 |
| Andrij Szewczenko | 111 | 48 | 1995-2012 |
| Andrij Jarmołenko | 106 | 44 | 2009-obecnie |
| Andrij Piatow | 101 | 0 (bramkarz) | 2003-2019 |
| Ołeh Husiew | 98 | 18 | 2003-2016 |
Anatolij Tymoszczuk, który w latach 2000-2016 rozegrał w barwach Ukrainy rekordowe 144 mecze i zdobył 4 bramki, stał się symbolem zdrady po agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku. Mimo kontrowersji związanych z jego postawą polityczną, statystycznie pozostaje rekordzistą pod względem liczby występów. Po wybuchu wojny nadal pracuje w Zenicie Sankt Petersburg i ani razu nie potępił rosyjskiej agresji. Ukraiński Związek Piłki Nożnej odebrał mu wszelkie wyróżnienia i tytuły, oraz licencje, a także nałożył zakaz pracy w piłce nożnej na terenie Ukrainy.
W klasyfikacji najlepszych strzelców w historii Reprezentacji Ukrainy dwóch zawodników znacząco odskoczyło pozostałym. Lider zestawienia Szewczenko zdobył 48 bramek, a na drugim miejscu jest Jarmołenko z 44 bramkami. Obecny zawodnik West Hamu zadebiutował w Reprezentacji Ukrainy 5 września 2009 roku. Debiut w jego wykonaniu wypadł na 5+ ponieważ zdobył wtedy bramkę. Ukraina wygrała wówczas z Andorrą 5:0 w eliminacjach Mistrzostw Świata 2010.
Stadion i barwy narodowe
Sztandarowym obiektem ukraińskiej kadry jest Stadion Olimpijski w Kijowie, który pomieści 70,500 widzów. To właśnie tutaj reprezentacja rozgrywa swoje najważniejsze mecze, choć w ostatnich latach ze względu na sytuację polityczną wiele spotkań odbywa się poza granicami kraju.
Podstawowe stroje Ukrainy są w kolorze żółtym, natomiast głównie w meczach wyjazdowych reprezentacja gra w niebieskich trykotach. Barwy te symbolizują narodowe kolory Ukrainy – żółty i niebieski, co nadaje drużynie wyraźną tożsamość wizualną na międzynarodowych arenach.
Rekordy i ciekawostki
Najwyższe zwycięstwo Ukraińcy zanotowali 6 września 2013 r., kiedy to pokonali San Marino 9:0. Z kolei najwyższej porażki w historii Żółto-Niebiescy zaznali w wyjazdowym meczu z kadrą Francji 1:7, a miało to miejsce 7 października 2020 r.
Reprezentacja U-19 wygrała Mistrzostwa Europy UEFA do lat 19 w 2009 roku i dotarła do finału Mistrzostw Świata U-20
Sukces młodzieżówki pokazał, że ukraińska piłka ma solidne fundamenty i potrafi wychowywać utalentowanych zawodników. To właśnie z tamtego pokolenia wyrosło wielu obecnych reprezentantów.
Bilans występów na wielkich turniejach
Reprezentacja Ukrainy w swojej dotychczasowej historii miała okazję raz występować w finałach mistrzostw świata oraz trzykrotnie w turnieju finałowym Mistrzostów Europy. To stosunkowo skromny bilans jak na trzy dekady istnienia, ale trzeba pamiętać, że droga do wielkich turniejów nigdy nie była łatwa.
- Mistrzostwa Świata 2006 – ćwierćfinał (najlepszy wynik w historii)
- Euro 2012 – faza grupowa (współgospodarz)
- Euro 2016 – faza grupowa
- Euro 2020 – ćwierćfinał
- Euro 2024 – udział w turnieju
Ukraina wielokrotnie musiała przechodzić przez baraże, by zakwalifikować się do turniejów finałowych. Ta droga przez dodatkowe mecze stała się niemal znakiem rozpoznawczym kadry – zespół, który nie poddaje się i walczy do końca.
Selekcjonerzy, którzy tworzyli historię
Ołeh Błochin to postać, która odegrała kluczową rolę w historii ukraińskiej reprezentacji. Legendarny piłkarz i najlepszy strzelec w historii radzieckiego futbolu – zebrał grupę młodych i ambitnych zawodników oraz doświadczonych weteranów, tworząc silny zespół. To właśnie on poprowadził Ukrainę do historycznego ćwierćfinału MŚ 2006.
Andrij Szewczenko jako trener również zapisał się w annałach. Jego kadencja trwała pięć lat i przyniosła awans do ćwierćfinału Euro 2020, co było ogromnym sukcesem. Szewczenko potrafił zainspirować zawodników i wykorzystać swój autorytet jako legenda futbolu.
Sergij Rebrow to obecny selekcjoner, który przejął drużynę w 2023 roku. Pod jego wodzą ukraińska drużyna w pierwszych dziesięciu oficjalnych spotkaniach doznała tylko jednej porażki, a wprowadzenie zespołu na Euro 2024 to niewątpliwie jego sukces. Rebrow kontynuuje pracę nad stabilizacją kadry i rozwojem taktycznym zespołu, który regularnie rywalizuje z najlepszymi drużynami Europy.
Przyszłość ukraińskiej kadry
Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej przeszła długą drogę od debiutu w 1992 roku. Mimo trudności, bolesnych porażek w barażach i problemów związanych z sytuacją polityczną kraju, drużyna udowodniła, że potrafi konkurować z najlepszymi. Ćwierćfinały mistrzostw świata i Europy to osiągnięcia, które pokazują potencjał ukraińskiego futbolu.
Legendy takie jak Andrij Szewczenko czy Ołeh Błochin wytyczyły drogę dla kolejnych pokoleń. Obecni zawodnicy, jak Andrij Jarmołenko, kontynuują tę tradycję, walcząc o kolejne sukcesy. Młodzieżowe reprezentacje pokazują, że talenty w Ukrainie się nie kończą, a systematyczna praca z młodymi piłkarzami przynosi efekty.
Ukraińska kadra pozostaje zespołem, który nie boi się wyzwań. Każdy mecz to dla nich okazja do pokazania charakteru i determinacji, która od lat towarzyszy Żółto-Niebieskim na boiskach całego świata.