Cracovia to najstarszy nieprzerwanie działający klub sportowy w Polsce, założony w 1906 roku. Historia Pasów obfituje w spektakularne sukcesy, ale też bolesne upadki. Ranking Cracovii w polskiej piłce pokazuje klub, który pięciokrotnie sięgał po mistrzostwo Polski, zajmuje szóste miejsce w historycznym zestawieniu tytułów ligowych, a w 2020 roku po raz pierwszy w dziejach zdobył Puchar Polski. Pozycja Cracovii w rankingach to połączenie prestiżu historycznego z współczesnymi aspiracjami – od inauguracyjnego tytułu w 1921 roku, przez dekady walki o przetrwanie, aż po stabilizację w górnej połowie Ekstraklasy.
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Jagiellonia BiałystokLM | 22 | 38 | 10 | 8 | 4 | 39:26 | +13 | |
| 2 | Lech PoznańLM | 23 | 38 | 10 | 8 | 5 | 40:34 | +6 | |
| 3 | Zagłębie LubinLK | 22 | 35 | 9 | 8 | 5 | 35:27 | +8 | |
| 4 | Górnik ZabrzeLK | 23 | 34 | 10 | 4 | 9 | 33:31 | +2 | |
| 5 | Raków Częstochowa | 23 | 34 | 10 | 4 | 9 | 31:29 | +2 | |
| 6 | Wisła Płock | 22 | 33 | 8 | 9 | 5 | 24:18 | +6 | |
| 7 | Cracovia | 23 | 33 | 8 | 9 | 6 | 29:25 | +4 | |
| 8 | Pogoń Szczecin | 23 | 31 | 9 | 4 | 10 | 33:35 | -2 | |
| 9 | Korona Kielce | 23 | 30 | 8 | 6 | 9 | 27:26 | +1 | |
| 10 | GKS Katowice | 22 | 30 | 9 | 3 | 10 | 31:32 | -1 | |
| 11 | Motor Lublin | 23 | 30 | 7 | 9 | 7 | 32:37 | -5 | |
| 12 | Radomiak Radom | 22 | 29 | 7 | 8 | 7 | 37:34 | +3 | |
| 13 | Piast Gliwice | 23 | 29 | 8 | 5 | 10 | 26:28 | -2 | |
| 14 | Lechia Gdańsk | 23 | 28 | 9 | 6 | 8 | 46:45 | +1 | |
| 15 | Arka Gdynia | 22 | 26 | 7 | 5 | 10 | 21:38 | -17 | |
| 16 | Legia Warszawa↓ | 23 | 25 | 5 | 10 | 8 | 27:29 | -2 | |
| 17 | Widzew Łódź↓ | 23 | 24 | 7 | 3 | 13 | 29:33 | -4 | |
| 18 | Bruk-Bet Termalica Nieciecza↓ | 23 | 22 | 5 | 7 | 11 | 27:40 | -13 |
Najstarszy klub i jego miejsce w historii
Cracovia, założona 13 czerwca 1906 roku, jest najstarszym aktywnym klubem sportowym w Polsce. To wyróżnienie samo w sobie plasuje krakowski zespół w szczególnym miejscu każdego rankingu polskich klubów. Wcześniej powstały wprawdzie drużyny we Lwowie – Lechia, Czarni czy Pogoń – ale po drugiej wojnie światowej miasto znalazło się poza granicami Polski, co czyni Cracovię bezsprzecznym liderem pod względem stażu.
Klub od początku odgrywał kluczową rolę w rozwoju polskiej piłki nożnej. Współzałożyciel Związku Polskiego Piłki Nożnej (1911) i Polskiego Związku Piłki Nożnej (1919), Cracovia kształtowała struktury organizacyjne futbolu w odrodzonej Polsce. Biało-czerwone pasy na koszulkach, łacińska nazwa i akademickie korzenie budują unikalną tożsamość, której nie sposób pominąć w żadnym zestawieniu.
Od 1906 roku Cracovia nieprzerwanie uczestniczy w rozgrywkach piłkarskich – to ponad 118 lat obecności na polskich boiskach.
Pięć mistrzostw Polski – ranking historycznych sukcesów
Pięciokrotny Mistrz Polski (1921, 1930, 1932, 1937, 1948), zdobywca Pucharu Polski 2020 i Superpucharu Polski 2020. Te liczby określają pozycję Cracovii w rankingu klubów z największą liczbą tytułów mistrzowskich. Cracovia zajmuje 6. miejsce w Polsce pod względem zdobytych tytułów ligowych z pięcioma mistrzostwami. Wyprzedzają ją tylko: Legia Warszawa (15 tytułów), Górnik Zabrze (14), Ruch Chorzów (14), Wisła Kraków (13) oraz Lech Poznań.
W 1921 roku Cracovia została pierwszym, historycznym mistrzem Polski. To był przełomowy moment nie tylko dla klubu, ale dla całej polskiej piłki – pierwszy oficjalny tytuł w niepodległym kraju. Pasy pokonały w finale Polonię Lwów 2:0, a pierwszą bramkę w historii mistrzostw Polski zdobył Stanisław Mielech. Ten sukces zapoczątkował złotą erę krakowskiego klubu.
| Rok | Tytuł | Uwagi |
|---|---|---|
| 1921 | Mistrzostwo Polski | Pierwszy oficjalny mistrz niepodległej Polski |
| 1930 | Mistrzostwo Polski | Początek dominacji w latach 30. |
| 1932 | Mistrzostwo Polski | Tytuł zdobyty po „aferze Żurkowskiego” |
| 1937 | Mistrzostwo Polski | Sensacyjny sukces beniaminka |
| 1948 | Mistrzostwo Polski | Ostatni tytuł, wygrana 3:1 z Wisłą w barażu |
Lata trzydzieste – szczyt formy w rankingach
Lata 30. to najlepsza dekada w historii Cracovii. W okresie międzywojennym Cracovia zdobyła trzy kolejne mistrzostwa – w 1930, 1932 i 1937 roku. To właśnie wtedy pozycja Cracovii w rankingach polskiej piłki była najwyższa. Klub dominował na krajowych boiskach, a jego zawodnicy regularnie otrzymywali powołania do reprezentacji.
Szczególnie spektakularny był sezon 1937. Jeden z najbardziej sensacyjnych sezonów. Mistrzostwo Polski zdobyła Cracovia, a wicemistrzostwo AKS Chorzów. Oba kluby były beniaminkami. Taki wyczyn pokazywał siłę organizacyjną i sportową Pasów, które potrafiły wygrywać nawet bez doświadczenia w najwyższej klasie rozgrywkowej.
Przedwojenna Cracovia odnosiła sukcesy także na arenie międzynarodowej. W 1923 roku podczas tournée po Hiszpanii krakowska drużyna remisowała 1:1 z Barceloną, wygrywała 3:2 z Sevillą i mierzyła się z Realem Madryt oraz Valencią. Te wyniki pokazują, że ranking Cracovii w Europie był wtedy znacznie wyższy niż współcześnie.
Ostatnie mistrzostwo i początek długiego oczekiwania
W 1948 roku Cracovia zakończyła sezon zdobywając tytuł ligowy po raz piąty, pokonując Wisłę w meczu barażowym. To było ostatnie mistrzostwo w historii klubu – od tego czasu minęło już ponad 75 lat bez tytułu, co plasuje Cracovię w gronie klubów z bogatą historią, ale bez współczesnych sukcesów na najwyższym poziomie. Rozegrany na neutralnym stadionie Garbarni dodatkowy mecz zakończył się zwycięstwem Cracovii 3:1, mimo że Pasy straciły gola już w pierwszej minucie.
Po tym sukcesie rozpoczął się dla Cracovii trudny okres. Pozycja klubu w rankingach systematycznie spadała, a lata 50. i 60. przyniosły kolejne rozczarowania. Wprawdzie niektóre źródła wspominają o dwóch tytułach mistrzowskich w latach 1951 i 1963, jednak oficjalne dane klubowe i PZPN wymieniają jedynie pięć mistrzostw z lat 1921-1948.
Upadek i walka o przetrwanie
Ranking Cracovii dramatycznie się pogorszył w latach 70. i 80. Pierwszy taki spadek miał miejsce po sezonie 1970-71, co zapoczątkowało serię degradacji. W tym okresie za sukces należy przyjąć awans do pierwszej ligi w sezonie 1982/83. Dla klubu z pięcioma mistrzostwami Polski awans z drugiej ligi był nie sukcesem, a jedynie próbą powrotu do normalności.
W latach dziewięćdziesiątych poza trzecią ligą występowaliśmy jedynie przez trzy sezony. Głównym problemem Cracovii w tym okresie to przede wszystkim brak finansów. Pozycja Cracovii w rankingach osiągnęła najniższy punkt w historii – trzecia liga oznaczała praktycznie wymazanie z mapy polskiej piłki.
W 2001 roku kibice zorganizowali manifestację przed Urzędem Wojewódzkim, ratując klub przed bankructwem. „Grupa 100” swoimi pieniędzmi umożliwiła przetrwanie Cracovii.
Droga powrotna na salony
Dzięki tym wydarzeniom Cracovia w sezonie 2002-2003 awansowa do drugiej ligi a rok później awansowała do ekstraklasy. Po wielu latach niedoli Pasy powróciła na salony. Pojawienie się sponsora – firmy Comarch – w 2002 roku umożliwiło stabilizację finansową i sportową. Ranking Cracovii zaczął systematycznie rosnąć.
Pierwszy sezon po powrocie do Ekstraklasy zakończył się sensacyjnie. Cracovia zajęła 5. miejsce w lidze, otarła się o rozgrywki Intertoto i została okrzyknięta zespołem grającym najciekawszą piłkę w polskiej lidze. To pokazało, że pozycja Cracovii może być znacznie wyższa, jeśli tylko klub otrzyma odpowiednie wsparcie.
Współczesne lokaty ligowe – ranking Cracovii w XXI wieku
Od powrotu do Ekstraklasy w 2004 roku ranking Cracovii charakteryzuje się zmiennością. Klub oscyluje między górną a dolną połową tabeli, z okazjonalnymi sukcesami i równie częstymi rozczarowaniami.
- W sezonie 2009/10 sezonie podopieczni ówczesnego szkoleniowca, Oresta Lenczyka, zajęli dwunastą lokatę.
- W sezonie 2011/12 Cracovia zaliczyła nieudane występy, które w konsekwencji oznaczały pożegnanie z Ekstraklasą.
- Wraz ze spadkiem do I ligi, do Cracovii – po kilku latach przerwy – wrócił znany kibicom trener Wojciech Stawowy, a zespół rozpoczął walkę o powrót do Ekstraklasy, co udało się po zaledwie jednym sezonie gry na zapleczu T-Mobile Ekstraklasy.
- Na początku sezonu 2013/2014 Cracovia była nazywana „rewelacją rundy”.
Prawdziwy przełom nastąpił po zatrudnieniu Michała Probierza. Po okresie nieco słabszych wyników w kolejnych rozgrywkach, od początku sezonu 2017/18 aż do jesieni 2021 roku Najstarszy Klub Sportowy w Polsce prowadził Michał Probierz. W pierwszym pełnym roku pracy Pasy pod jego wodzą zajęły 9. miejsce w tabeli LOTTO Ekstraklasy, znajdując się o włos od kwalifikacji do grupy mistrzowskiej.
Sezon 2018/19 – najlepsza lokata od dekad
Jeszcze lepszy okazał się jednak sezon 2018/19, w którym Cracovia po raz drugi w ostatnich latach znalazła się w eliminacjach Ligi Europy, zajmując czwartą lokatę na koniec sezonu. To była najwyższa pozycja Cracovii w rankingu ligowym od czasu ostatniego mistrzostwa w 1948 roku. Czwarte miejsce oznaczało nie tylko prestiż, ale także możliwość gry w europejskich pucharach.
W sezonie 2019/20 Pasy do ostatnich kolejek rywalizowały o prawo ponownej gry w rozgrywkach Ligi Europy UEFA. Stabilizacja w górnej części tabeli pokazała, że ranking Cracovii może być utrzymywany na przyzwoitym poziomie, choć walka o mistrzostwo pozostaje poza zasięgiem klubu.
| Sezon | Lokata | Osiągnięcie |
|---|---|---|
| 2004/05 | 5. miejsce | Świetny debiut po powrocie do Ekstraklasy |
| 2009/10 | 12. miejsce | Walka o utrzymanie |
| 2011/12 | Spadek | Degradacja do I ligi |
| 2012/13 | Awans | Powrót do Ekstraklasy po roku |
| 2017/18 | 9. miejsce | Początek ery Probierza |
| 2018/19 | 4. miejsce | Awans do eliminacji Ligi Europy |
Puchar Polski 2020 – historyczny triumf
W dniu 24 lipca 2020 Pasy po raz pierwszy zdobyły trofeum Pucharu Polski, kwalifikując się tym samym ponownie do eliminacji LE, gdzie zmierzyliśmy się ze szwedzkim Malmö FF. To był przełomowy moment w rankingu krajowych pucharów Cracovii. Przez ponad sto lat istnienia klub nie potrafił wygrać tego trofeum, mimo kilku finałów.
Finał rozegrano na Arenie Lublin, gdzie Cracovia zmierzyła się z Lechią Gdańsk. Po emocjonującym meczu, który zakończył się remisem 2:2 po regulaminowym czasie gry, w dogrywce gola na wagę pierwszego w historii Pucharu Polski dla Pasów strzelił Mateusz Wdowiak w 117 minucie meczu.
Zwycięstwo w Pucharze Polski automatycznie zapewniło Cracovii kolejne trofeum. W tym samym roku Pasy zdobyły Superpuchar Polski, pokonując mistrza kraju. Te dwa trofea znacząco poprawiły pozycję Cracovii w rankingu klubów z największą liczbą trofeów krajowych.
Puchar Polski 2020 był pierwszym krajowym pucharem w 120-letniej historii Cracovii – wcześniej klub pięciokrotnie zdobywał mistrzostwo, ale nigdy nie wygrał rozgrywek pucharowych.
Ranking UEFA i pozycja międzynarodowa
Pozycja Cracovii w rankingach międzynarodowych pozostaje skromna. Klub ma minimalny współczynnik UEFA, który otrzymują wszystkie polskie drużyny niekwalifikujące się regularnie do europejskich pucharów. W rankingu światowym Cracovia plasuje się poza pierwszą pięćsetką, co odzwierciedla ograniczone sukcesy na arenie europejskiej.
Cracovia debiutowała w europejskich pucharach w 1983 roku, ale nigdy nie zdołała awansować do fazy grupowej głównych rozgrywek. Występy w eliminacjach Ligi Europy po sezonie 2018/19 i po zdobyciu Pucharu Polski w 2020 roku kończyły się szybkimi porażkami. Ranking Cracovii w Europie pokazuje ogromną przepaść między polskimi klubami a czołówką kontynentu.
Porównanie z Wisłą Kraków – ranking krakowskich derbów
Ranking Cracovii nie może być omawiany bez odniesienia do odwiecznego rywala – Wisły Kraków. „Święta Wojna”, bo tak nazywa się krakowskie derby, to jedno z najstarszych i najbardziej emocjonujących spotkań w polskiej piłce. Pierwszy mecz derbowy rozegrano w 1908 roku, kończąc go remisem 1:1. Od tego czasu rywalizacja między Cracovią a Wisłą trwa nieprzerwanie, przyciągając uwagę kibiców z całej Polski.
W bezpośrednim porównaniu historycznym Wisła dominuje pod względem liczby tytułów mistrzowskich (13 do 5), ale Cracovia ma jeden atut – starszeństwo. Pozycja Cracovii jako najstarszego klubu w Polsce jest niekwestionowana, podczas gdy Wisła powstała kilka lat później.
| Kryterium | Cracovia | Wisła Kraków |
|---|---|---|
| Rok założenia | 1906 | 1906 |
| Mistrzostwa Polski | 5 | 13 |
| Puchary Polski | 1 | 5 |
| Superpuchary Polski | 1 | 4 |
| Ostatni tytuł mistrzowski | 1948 | 2011 |
Wielosekcyjność – ranking poza piłką nożną
Ranking Cracovii nie ogranicza się wyłącznie do piłki nożnej. Klub prowadzi kilka sekcji sportowych, z których najważniejsza to hokej na lodzie. Sekcja hokejowa Cracovii to jeden z najbardziej utytułowanych polskich zespołów hokejowych, z 12 mistrzostwami Polski. To wyróżnia Cracovię na tle większości polskich klubów piłkarskich, które koncentrują się wyłącznie na futbolu.
Pozycja Cracovii w rankingu polskich klubów jako instytucji sportowej jest więc znacznie wyższa niż wyłącznie w kontekście piłki nożnej. Wielosekcyjność i tradycja sportowa podnoszą prestiż krakowskiego klubu, który od ponad wieku rozwija różne dyscypliny.
Obecna sytuacja i perspektywy
Współczesny ranking Cracovii w Ekstraklasie to stabilna pozycja w środku stawki, z okazjonalnymi wypadami do górnej części tabeli. Klub nie ma środków finansowych na walkę o mistrzostwo z Legią Warszawa, Lechem Poznań czy Rakowem Częstochowa, ale jest zbyt dobrze zarządzany, by spaść do drugiej ligi.
Wartość rynkowa kadry Cracovii plasuje klub w środku stawki polskiej Ekstraklasy – znacznie poniżej budżetów czołówki, ale wystarczająco wysoko, by utrzymać się w górnej połowie tabeli. Stabilne 5-7 miejsce w lidze i okazjonalny udział w europejskich pucharach to realistyczny cel dla Cracovii w najbliższych latach.
Pozycja Cracovii w rankingu polskiej piłki to historia kontrastów – od inauguracyjnego mistrzostwa Polski w 1921 roku, przez czarne lata komunizmu i transformacji, aż po współczesną walkę o europejskie puchary. Klub zajmuje szóste miejsce w historycznym rankingu mistrzostw, utrzymuje się w górnej połowie Ekstraklasy i pierwsze pod względem stażu. To połączenie prestiżu historycznego z aspiracjami współczesnymi, które definiuje Cracovię jako wyjątkową instytucję w polskim sporcie.
